هدف ما این است که در این مطلب بلند و جامع، مانند یک برادر یا دوستی که به زیر و بم قانون مسلط است، تمام آنچه باید درباره طلاق توافقی ایرانیان خارج از کشور بدانید را برایتان کالبدشکافی کنیم.
چرا باید نسبت به طلاق ایرانی اقدام کنیم وقتی در خارج از کشور جدا شدهایم؟
این اولین سوالی است که مراجعین از ما میپرسند، پاسخ ساده است ،حاکمیت قانون. طبق ماده ۶ قانون مدنی ایران، قوانین مربوط به احوال شخصیه مانند ازدواج، طلاق و ارث در مورد کلیه اتباع ایران، حتی اگر مقیم خارج باشند، لازمالاجراست.
اگر شما طلاق محلی بگیرید اما آن را در کنسولگری یا از طریق دادگاههای ایران ثبت نکنید از نظر ایران همچنان زن و شوهر هستید.
زن برای خروج از ایران یا تمدید پاسپورت در برخی موارد همچنان به اجازه همسر نیاز دارد.
اگر مرد فوت کند، زن همچنان وارث اوست و بالعکس. بدتر از همه، اگر زن بدون ثبت طلاق ایرانی، دوباره در خارج از کشور ازدواج کند، این عمل در قانون ایران خیانت و ازدواج دوم او باطل و حتی از نظر شرعی در حکم زنای محصنه است.
پس ثبت طلاق ایرانی یک انتخاب نیست، یک ضرورت قانونی برای حفظ امنیت حقوقی شماست.
امروزه در دنیای مهاجرت، که زمان حکم طلا را دارد و هزینههای وکیل دلاری و یورویی سر به فلک میکشد، طلاق توافقی بهترین گزینه است. در این مسیر، شما و همسرتان قبل از هر اقدامی باید، روی چند موضوع اصلی به توافق برسید:
- مهریه ، یا بخشیده شود، نقد پرداخت شود یا اقساطی
- حضانت فرزندان: بچهها با چه کسی بمانند و نفر مقابل چطور ملاقاتشان کند
- نفقه و حقوق مالی: آیا ادعایی نسبت به هم دارید یا خیر
وقتی این توافقات حاصل شد، دیگر نیازی به جنگ در راهروهای دادگاه نیست.
این کار را چطور از راه دور انجام دهیم؟
برای انجام این کار ۲ راه وجود دارد:
- سامانه میخک
- سامانه ثنا
دنیای امروز دنیای دیجیتال است و خوشبختانه قوه قضاییه و وزارت خارجه ایران هم به این سمت رفتهاند. برای شروع پروسه، شما می توانید از طریق سامانه میخک که برای تمدید پاسپورت از آن استفاده می کنید. برای طلاق، هم باید در این سامانه به یک وکیل در ایران یا یک فرد مورد اعتماد وکالتنامه طلاق بدهید.
دقت کنید که متن وکالتنامه باید بسیار دقیق باشد. کلماتی مثل وکالت در توکیل،حق بذل ، قبول بذل، اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی کلماتی کلیدی هستند که اگر در وکالتنامه نباشند، پرونده شما ماهها در دادگاه معطل میماند.
سامانه ثنا ابزار ابلاغ قضایی است. تا سالهای پیش، داشتن شماره همراه ایرانی برای ثنا الزامی بود، اما اکنون امکان ثبتنام برای ایرانیان خارج از کشور با احراز هویت تصویری فراهم شده است. داشتن ثنا سرعت کار را هزار برابر میکند.
در ایران، زوجینی که قصد طلاق توافقی دارند، باید چندین جلسه مشاوره در سامانه مسیر بگذرانند. این کار برای کسی که در تورنتو یا سیدنی زندگی میکند، عملاً غیرممکن است.
وقتی شما به یک وکیل متخصص در ایران وکالت میدهید، وکیل میتواند با استفاده از ظرفیتهای قانونی و از طریق مراکز مشاوره مورد تایید ، پروسه را به شکلی پیش ببرد که حضور فیزیکی شما حذف شود. در واقع، وکیل شما به جای شما در جلسات شرکت میکند.
پروسه طلاق توافقی از راه دور به این صورت است که ابتدا با همسرتان یا وکلایتان روی جزئیات توافق کنید. این توافقنامه پایه و اساس حکم دادگاه خواهد بود.
به سایت میخک میروید، بخش وکالتنامه را انتخاب میکنید و متنی را که وکیلتان در ایران برایتان فرستاده، وارد میکنید. سپس با وقت قبلی به کنسولگری یا سفارت میروید تا امضای شما تأیید شود. اگر در کشوری مثل آمریکا هستید که سفارت نداریم، این کار از طریق دفتر حافظ منافع در واشینگتن انجام میشود. وکیل شما در ایران وکالتنامه را از وزارت امور خارجه دریافت و تصدیق میکند. وکیل دادخواست طلاق توافقی را در دفاتر خدمات قضایی ثبت میکند. با ارسال دادخواست دادگاه تعیین وقت نموده و در موعد مقررجلسه تشکیل و قاضی توافقات شما را بررسی و مطابق توافقات صورت گرفته گواهی عدم امکان سازش صادر میکند.
با این گواهی، وکیل به دفترخانه طلاق مراجعه و صیغه طلاق جاری میشود و در شناسنامهها ثبت می گردد.
درخصوص مهریه برای ایرانیان خارج از کشور باید گفت: مهریه در ایران بر اساس نرخ روز سکه یا وجه رایج محاسبه میشود.
اگر زن بخواهد مهریه را ببخشد عنوان وکالت در بذل تمام یا قسمتی از مهریه باید در وکالتنامه صراحتاً قید شود.
اگر قرار است مبلغی در خارج از کشور پرداخت شود، حتماً رسیدهای بانکی یا توافقنامه کتبی داشته باشید. دادگاههای ایران به توافقات پشت پرده شما کاری ندارند آنها فقط آنچه در حکم بیاید را به رسمیت میشناسند. پس شفافیت، بهترین راهکار است.
درمورد دغدغه اصلی یعنی حضانت فرزندان باید اذعان کرد ،برای خانوادههای مقیم خارج، حضانت فرزندان فقط یک بحث عاطفی نیست، بلکه با قوانین کشور میزبان هم در تداخل است.
طبق قانون ایران، حضانت تا ۷ سالگی با مادر و پس از آن با پدر است. اما در طلاق توافقی، شما میتوانید برعکس این عمل کنید. مثلاً توافق کنید که فرزندان با مادر بمانند و پدر حق ملاقات داشته باشد.
توجه داشته باشید که اگر در آینده بخواهید فرزند را از کشور محل اقامت خارج کنید یا به ایران بیاورید، این توافقات در فرودگاهها و اداره گذرنامه بسیار حیاتی میشوند. حتماً در مورد حق خروج از کشور برای فرزند در توافقات خود صراحت داشته باشید.
بسیاری از ایرانیان خارج از کشور، علاوه بر طلاق قانونی، دغدغه طلاق شرعی را هم دارند. برخی مراکز اسلامی در اروپا و آمریکا وجود دارند که صیغه طلاق را جاری میکنند. اما به یاد داشته باشید طلاق شرعی بدون ثبت رسمی در ایران، از نظر قانونی هیچ ارزشی ندارد. توصیه ما این است که ابتدا پروسه قانونی را در ایران از طریق وکیل طی کنید. وقتی سند طلاق ایرانی صادر شد، اکثر مراکز اسلامی با رویت آن، طلاق شرعی را هم انجام میدهند.
هزینه طلاق توافقی برای ایرانیان خارج از کشور
بیایید واقعبین باشیم. طلاق از راه دور هزینه دارد، اما هزینهاش بسیار کمتر از یک سفر ناگهانی به ایران و درگیری با پروسه اداری است.هزینه هاشامل حقالوکاله وکیل که معمولاً برای ایرانیان خارج از کشور متفاوت است، هزینه دادرسی، هزینه داوری و هزینه دفترخانه برای طلاق است.
به عنوان کسی که پروندههای زیادی را اصلاح کردهام، این چند مورد را جدی بگیرید:
متنی که کارمند سفارت به شما میدهد لزوماً برای دادگاه کافی نیست و حتماً متن را با وکیل متخصص چک کنید.به عنوان مثال خانمی که چند هفته قبل از آلمان اقدام به اعطای وکالت از سامانه میخک از فرمت ثابت در سامانه کرده بود بدلیل ناقص بودن موارد در وکالتنامه مجبور به درخواست دوباره شد که این امر برای موکل مستلزم وقت و هزینه مضاعف برای ایشان شد.
اگر اموالی در ایران دارید، در توافقنامه حتماً قید کنید که ادعایی نسبت به هم ندارید یا نسبت به آن تعیین تکلیف کنید.
در آخرباید گفت؛ مهاجرت به اندازه کافی سخت هست. فشارهای زندگی در غربت، تنهایی و دوری از خانواده گاهی باعث میشود که آدمها در لحظات جدایی، به جای منطق، از روی خشم تصمیم بگیرند. طلاق توافقی، آخرین فرصت برای دو انسانی است که روزی با عشق همسفر شدهاند، تا با وقار و احترام از هم جدا شوند. شما با ثبت درست و قانونی این اتفاق، در واقع راه را برای آرامش آینده خودتان هموار میکنید. اجازه ندهید یک اهمال قانونی در امروز، تبدیل به یک گره کور در ده سال آینده شود زمانی که شاید بخواهید دوباره ازدواج کنید، ملکی در ایران بخرید یا فرزندتان را برای دیدن اقوام به ایران بفرستید.من و همکارانم اینجا هستیم تا این مسیر را برای شما هموار کنیم. قانون، اگر درست فهمیده شود، به جای غل و زنجیر، میتواند ابزاری برای رهایی و شروع دوباره باشد.
