دوران عقد، مرحلهای حساس و پراحساس است. هنوز زندگی مشترک واقعی شروع نشده، رابطه جنسی رخ نداده و معمولاً فرزندی هم در میان نیست. به همین دلیل، جدایی در این مرحله اغلب آسانتر و کمدردسرتر است. اما این به آن معنا نیست که تصمیم سادهای است. خیلیها با احساس گناه، ترس از قضاوت دیگران یا نگرانی از آینده روبهرو میشوند. که این امر برای زن مصداق بیشتری دارد. برای درک بهتر موضوع مثال واقعی که زوجین به ما مراجعه کردند می تواند موضوع را بهتر روش کند؛
زوجین ، هر دو حدود ۲۸ ساله، بعد از شش ماه نامزدی و با اصرار خانوادهها عقد کردند. مهریه زوجه ۳۰۰ سکه تمام بهار آزادی بود. قرار بود چند ماه بعد عروسی بگیرند و زندگی مشترک را شروع کنند. اما در همین چند ماه، اختلافات جدی در خصوص رفتار و عدم درک متقابل پیش آمد. زوج خیلی سنتی، متکی به خانواده خود و با کارکردن زوجه مخالف بود،درحالی که زوجه شاغل بود و میخواست مستقل بماند. بحثها بالا گرفت، خانوادهها دخالت کردند و در نهایت هر دو به این نتیجه رسیدند که ادامه دادن این رابطه فقط باعث آسیب بیشتری میشود.
زوجین تصمیم گرفتند طلاق توافقی بگیرند. چون هنوز نزدیکی رخ نداده بود، طبق قانون فقط نصف مهریه به زوجه تعلق میگرفت. زوجه که نمیخواست زوج زیر فشار مالی برود، در توافقنامه نوشت که فقط ۱۰۰ سکه میگیرد و بقیه را میبخشد. جهیزیهای هم که خانواده او خریده بودند، کامل برگشت. آنها با کمک ما، همه چیز را مکتوب کردند و فرآیند در کمتر از دو ماه انجام شد.
این مثال، یکی از صدها موردی است که هر روز در دادگاههای خانواده شنیده میشود. این امرنشان میدهد که طلاق توافقی، گاهی می تواند از مشکلات روحی ، جسمی و روانی افراد در آینده جلوگیری نماید.
شرایط طلاق توافقی در دوران عقد
مهمترین شرط، توافق واقعی و آزادانه هر دو طرف است. دومین مسئله، وضعیت باکرگی زن است. چون اگر نزدیکی رخ نداده باشد، مطابق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی مهریه نصف میشود. برای همین، معمولاً دادگاه زن را به پزشکی قانونی میفرستد تا این موضوع تأیید شود. این مرحله برای خیلی از زوجها سخت و ناخوشایند است، اما اجباری است. اگر زن باکره نباشد، مهریه به صورت کامل به زن تعلق می گیرد.
نکته دیگر اینکه باید بر سر همه مسائل مالی توافق کنند: مهریه، نفقه گذشته که معمولاً در دوران عقد پرداخت نشده، جهیزیه و حتی هدایای نامزدی. این توافق بهتر است کتبی و مورد تصدیق طرفین باشد تا بعداً مشکلی پیش نیاید.
مراحل انجام طلاق توافقی
– توافق اولیه: بنشینید و با آرامش حرف بزنید. اگر نمیتوانید مستقیم صحبت کنید، از یک مشاور خانواده یا وکیل برای طلاق توافقی کمک بگیرید.
– جلسات مشاوره اجباری: طبق قانون، باید به مراکز مشاوره تحت نظر قوه قضائیه بروید. معمولاً ۴ تا ۵ جلسه است. مشاور سعی میکند شما را آشتی دهد، اما اگر واقعاً نخواهید، در نهایت گواهی “عدم انصراف از طلاق” میدهد. خیلیها میگویند همین جلسات به آنها کمک کرد تصمیمشان را با اطمینان بیشتری بگیرند که یا منجر به بازگشت به زندگی و مصالحه و یا جدایی با حفظ احترام متقابل گردید.
– تنظیم دادخواست: میتوانید خودتان یا با وکیل، دادخواست را ثبت کنید. مدارک لازم شامل: شناسنامه، عقدنامه، توافقنامه کتبی و گواهی مشاوره است.
– ارجاع دادگاه به شورای حل اختلاف جهت صلح و سازش ، که در صورت عدم سازش پرونده به دادگاه ارسال و تعیین وقت خواهد شد.
– جلسه دادگاه: معمولاً یک جلسه کوتاه است. قاضی مدارک را نگاه میکند، چند سؤال میپرسد و اگر همه چیز درست باشد، گواهی عدم امکان سازش را صادر میکند. این گواهی سه ماه اعتبار دارد.
– مراجعه به دفترخانه طلاق: با گواهی دادگاه و عقدنامه، به دفترخانه میروید و طلاق ثبت میشود. چون رابطه جنسی رخ نداده، عدهای برای زن وجود ندارد و میتواند بلافاصله ازدواج مجدد کند.
اگر وکیل بگیرید، کل فرآیند ممکن است یک تا دو ماه طول بکشد. بدون وکیل، گاهی چهار پنج ماه زمان خواهد برد.
حقوق مالی در این نوع طلاق توافقی
مهریه زوجه نصف مقدار تعیینشده است، مگر اینکه زن بیشتر یا کمتر توافق کند.
درخصوص نفقه، اگر زن تمکین نکرده باشد، معمولاً چیزی نمیگیرد.
جهیزیه که توسط زن تهیه شده کامل به او برمیگردد. لیست سیاهه، فاکتور جهیزیه خیلی کمک میکند.
درمورد هدایا معمولاً برگردانده میشود، مگر اینکه از بین رفته باشد و یا توافق دیگری صورت گیرد.
جنبههای عاطفی و انسانی طلاق توافقی
طلاق، حتی اگر توافقی و در دوران عقد باشد، آسان نیست. خیلیها احساس شکست میکنند، یا از قضاوت فامیل و اطرافیان میترسند یا نگرانند که دیگر کسی پیدا نشود. اما واقعیت این است که جدایی در این مرحله، خیلی بهتر از ادامه یک زندگی پر از تنش است. بچهای نیست که آسیب ببیند، خانه مشترکی نیست که تقسیم شود و پیوندهای عمیق عاطفی هنوز شکل نگرفته است.
اگر در این موقعیت هستید، حتماً با یک روانشناس یا وکیل صحبت کنید. گاهی فقط چند جلسه صحبت، کمک میکند تصمیم درست بگیرید. خانوادهها هم بهتر است به جای سرزنش، به بهبود حال روحی فرزندان کمک کنند، چون فشار آنها اغلب یکی از دلایل اصلی این جداییهاست.
ما همیشه گفته ایم طلاق آخرین راه است ولی اگر ادامه مسیر به هیچ نحو امکان پذیر نیست طلاق توافقی حتی در دوران عقد، فرصتی است برای اینکه بدون جنگ و دعوا، از یک اشتباه بزرگ جلوگیری کنید. مهم این است که تصمیم با آگاهی و آرامش گرفته شود. اگر فکر میکنید در این موقعیت هستید، خجالت نکشید و از یک وکیل یا مشاور خانواده کمک بگیرید. زندگی هنوز خیلی فرصتهای خوب پیش رو دارد و گاهی یک “نه” شجاعانه به یک رابطه اشتباه، بزرگترین “آره” به خودتان و آیندهتان است.
